Onderzoek naar gebouwen

Erfgoed 's-Hertogenbosch is een prima begin voor onderzoek naar de geschiedenis van de woonomgeving of van een pand in de gemeente ’s-Hertogenbosch. Ieder huis, jong of oud, heeft historie: door de ouderdom of door de woonomgeving. Geschiedenis is namelijk overal. De vraag “ik wil wat meer weten over de geschiedenis van een pand” kent verschillende antwoorden. Ieder antwoord heeft ook z’n eigen soort bronnen.

Een goed begin…

Op de pagina Beeld & Geluid staat een groot deel van het beeldmateriaal van het archief digitaal. Zo krijg je snel een indruk hoe een huis of een straat er vroeger heeft uitgezien.

In de Bossche Encyclopedie staat veel informatie over panden uit verschillende bronnen.

Literatuur en afbeeldingen

In de bibliotheek zitten verschillende publicaties over gebouwen. De catalogus van de bibliotheek is via deze website te raadplegen. Op deze manier bereid je een bezoek aan de studiezaal voor. Het archief leent namelijk niets uit. Wel maken we tegen betaling fotokopieën. Een groot deel van het beeldmateriaal staat digitaal op de website. Maar nog niet alles. Bijvoorbeeld grotere kaarten en verschillende collecties bouwtekeningen. Deze zijn wel in de studiezaal te bekijken. Van dergelijke grote formaten maken we geen fotokopieën. Wel mogen er, onder voorwaarden, foto’s van worden gemaakt.

Bouwgeschiedenis

Erfgoed 's-Hertogenbosch heeft geen bouwtekeningen en bouwvergunningen vanaf ongeveer 1905. Deze zijn aan te vragen via een speciaal formulier op de website van de gemeente. Gaat het over een monumentaal pand dan is er waarschijnlijk al onderzoek naar het pand gedaan. Stuur in dit laatste geval een mailtje naar erfgoed@s-hertogenbosch.nl. Gespecialiseerde medewerkers nemen dan met u contact op.

Bewoners en eigenaars

Combineer gegevens over eigenaren en bewoners met elkaar. Houd rekening met met regelmatige veranderingen in de nummering van panden en percelen.

Informatie over de bewoners van een pand staat in de twintigste eeuw op de zogenaamde woningkaarten. Vóór 1920 in het bevolkingsregister (1812-1920) en de adresboeken (1863-1978). Vóór ongeveer 1811 zijn de blokboeken (1746-1809) en andere administraties van bewoners, eigenaren interessant. Raadpleeg voor meer informatie de inventaris van het ‘Oud-Stadsarchief 1262-1810’, hoofdstuk VIII Bevolking.

Informatie over de eigenaren van een pand staat voor 1832-1970 in het kadaster. Wie is eigenaar geweest van een perceel in de loop van de tijd? Wat is er allemaal veranderd aan de grootte en de bebouwing van een perceel? Houdt er wel rekening mee dat het kadaster een eigen ‘adressering’ gebruikt. Deze nummering heeft de letter van een sectie en een volgnummer binnen die sectie. Raadpleeg voor meer informatie de pagina Kadastrale archieven. Kijk ook eens op de website Watwaswaar. Let op: voor ’s-Hertogenbosch ontbreekt een deel van het archief van het kadaster over 1832-1877. Deze periode is wel aanwezig bij het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) en bij het kadaster. Bij het BHIC kan gezocht worden op een beveiligde website van het kadaster. Hierop zijn de eigendomsoverdrachten, nieuwbouw, afbraak van panden en splitsing/samenvoeging van percelen over de periode 1832-circa 1980 geregistreerd. Om te kunnen zoeken is bv een kadastraal nummer van het pand of het perceel nodig. De registraties die gevonden worden verwijzen naar andere eigenaren, andere perceelnummers en naar een deel en nummer van het hypotheekregister (eveneens in het BHIC).